Pháp, Tài, Lữ, Địa trong tu hành Đạo giáo là gì?
Nghe bài viết bằng giọng đọc
Đạo giáo là một tôn giáo bản địa được sáng lập từ thời Đông Hán, do Lão Tổ Thiên Sư kế thừa tư tưởng Hoàng Lão, kết hợp với tín ngưỡng thờ quỷ thần nguyên thủy mà thành. Đạo giáo tuân giữ giáo nghĩa “Tiên đạo quý sinh, vô lượng độ nhân”, trong khi tu đạo cầu mong bản thân trường sinh cửu thị thì còn có trách nhiệm độ hóa người khác. Thế nhưng, đúng như câu “Độ nhân tiên độ kỷ” (Muốn độ người thì trước tiên phải độ mình), muốn độ được người thì trước hết đạo hạnh của bản thân cần phải tu hành đến một trình độ nhất định. Những năm gần đây, trào lưu văn hóa tu tiên, tu đạo như ngọn lửa lan nhanh khắp mọi nơi, khuấy động tầng tầng lớp lớp trong giới trẻ, dẫn đến những thảo luận rộng khắp và sự theo đuổi nhiệt thành.
Có người mang trong mình hoài bão cứu đời độ người, khao khát học được đạo pháp để giúp đỡ nhân sinh; có người hướng tới cảnh giới trường sinh siêu phàm thoát tục; lại có những người trong xã hội hiện đại nhịp độ nhanh, áp lực cao, đang cố gắng tìm kiếm một chốn tinh thần an tĩnh.
Tuy nhiên, bất kể xuất phát từ tâm nguyện nào, việc dấn thân quy y tu hành chuyên nghiệp tuyệt đối không phải là hành động nhất thời.
Hôm nay, chúng ta hãy cùng nhau tìm hiểu sâu hơn, nếu muốn bước lên con đường tu hành chuyên nghiệp, cần phải hội đủ những điều kiện căn bản nào.
Tu hành không phải là việc dễ dàng, chỉ dựa vào lòng thành là không đủ, mà còn cần đến bốn yếu tố: “Pháp, Tài, Lữ, Địa”, đây là những điều kiện không thể thiếu trên con đường tu hành của chúng ta, được xem là bốn trụ cột dẫn lối tới tiên đạo.
Chúng không phải là những điều kiện vật chất đơn giản, mà bao hàm các khía cạnh tu dưỡng nội tại và môi trường ngoại tại của người tu hành, là điều kiện tất yếu để tu hành thành công.
Hiểu được nội hàm sâu sắc của bốn yếu tố này là vô cùng quan trọng đối với những người có chí tu đạo.
Pháp: Bậc thang đăng chân.
“Pháp” chỉ phương pháp tu luyện, điểm này cực kỳ quan trọng. Tu đạo có ba ngàn sáu trăm phương pháp, khiến người ta hoa mắt chóng mặt, không biết nên theo hướng nào. Đạo giáo chia làm Toàn Chân phái và Chính Nhất phái, phương thức tu luyện của hai hệ phái này khác nhau; Toàn Chân phái lấy Đan đạo làm chủ, chủ trương tính mệnh song tu; còn Chính Nhất phái thì lấy Trai tiều phù lục làm chủ, phần nhiều lấy khoa nghi làm phương thức tu hành. Việc chọn pháp môn nào cần dựa vào căn khí, cơ duyên và sư thừa của bản thân. Đúng như Ngộ Chân Thiên đã nói: “Độc hữu văn chương vạn quyển, bất như thủ trung bão nhất- Dù có vạn quyển văn chương, không bằng giữ trung ôm nhất”. Pháp môn muôn vàn, nhưng cốt lõi nằm ở tu tâm luyện tính, tìm được phương pháp phù hợp với mình và kiên trì luyện tập mới là mấu chốt.Vì vậy, khi tu hành cần xác định rõ phương hướng của mình, cần hiểu rõ phương pháp tu luyện. Rất nhiều người trong quá trình tu hành ở một giai đoạn nào đó rất khó đột phá, cần phải vân du tham phỏng ẩn sĩ cao nhân để trợ giúp bản thân. Có câu “Đạo bất truyền phi nhân, pháp bất truyền lục nhĩ”, rất nhiều đạo pháp tu hành chỉ có thể cho đệ tử của mình biết, đối với những tu đạo giả đến tham phỏng, nhiều cao nhân không nguyện truyền thụ cho họ. Điều này cũng khiến Đạo giáo trong quá trình phát triển ngày càng suy vi.
Tài: Nhu cầu tư thân.
Tài chính là sự hỗ trợ về tài vật cần thiết trong quá trình tu đạo. Nhiều người cho rằng đã ngộ đạo tu hành, vì sao còn tham luyến vật chất phù hoa? Đạo giáo cho rằng “Vô tài bất dưỡng đạo”, tổ sư khai sơn phái Võ Đang là Trương Tam Phong từng cảm thán: “Vô tiền nan tu luyện, bất cảm đối nhân ngôn, hận chỉ hận, ngã vô tiền, trú dạ cáo thương thiên- Không tiền khó tu luyện, chẳng dám nói với người, chỉ hận rằng, ta không tiền, ngày đêm chỉ biết than với trời mà thôi”. Về mặt tài vật, các đạo sĩ cũng không thể miễn tục, cho dù là tu hành tịch cốc, cũng cần dùng đến các loại hạt, thảo dược ..., những thứ này đều cần phải tốn tiền, người tu hành bình thường không thể đạt đến cảnh giới “bất thực ngũ cốc, hấp phong ẩm lộ” (không ăn ngũ cốc, hút gió uống sương). Giai đoạn trước đã có rất nhiều ẩn sĩ ở núi Chung Nam buộc phải chọn cách xuống núi, tại sao vậy? Bởi vì tiền thuê địa điểm tu hành tăng lên, các ẩn sĩ không thể gánh vác nổi, không có sự hỗ trợ tài chính nhiều hơn, chỉ đành xuống núi.
Từ sau khi phái Toàn Chân được sáng lập, việc tu luyện của Đạo giáo chuyển từ ngoại đan sang nội đan. Khi luyện ngoại đan, lò đan và các loại nguyên liệu quý hiếm cần dùng để luyện đan như vàng, bạc, thủy ngân ..., đều là nguồn tài lực mà người bình thường không thể chịu đựng nổi. Thời xưa, rất nhiều hoàng đế mê muội thuật trường sinh bất lão đã tiêu tốn khoản tiền bạc đáng kể vào việc luyện đan. Hoàng đế Gia Tĩnh suốt đời đắm chìm trong luyện đan tu hành, huyễn tưởng có thể tu luyện thành tiên, còn tự phong đạo hiệu là Lăng Tiêu Thượng Thanh Thống Lôi Nguyên Dương Diệu Nhất Phi Nguyên Chân Quân.
Nhưng Tài ở đây không chỉ đơn thuần chỉ tiền bạc châu báu, mà là chỉ tư lương cho việc tu hành, bao gồm cả điều kiện vật chất và tài sản tinh thần.
Điều kiện vật chất: Mặc dù tu đạo không theo đuổi hưởng thụ vật chất, nhưng bảo đảm cuộc sống cơ bản là cần thiết. Một môi trường sống tương đối ổn định, an tĩnh giúp người tu hành yên tâm luyện tập, giảm thiểu can nhiễu từ bên ngoài. Tu hành cần một nền tảng vật chất nhất định, ví dụ như y phục, ăn uống, đi lại, nơi tu luyện, pháp khí đan dược... Những điều kiện vật chất này là nền tảng để duy trì sinh mệnh và bảo đảm việc tu hành diễn ra thuận lợi.
Tài sản tinh thần: Chỉ công đức, phúc báo, trí tuệ... Thông qua việc hành thiện tích đức, tế thế độ người để tích lũy công đức, phúc báo; thông qua việc học tập kinh điển, tham ngộ đại đạo để tăng trưởng trí tuệ, nâng cao cảnh giới.
Sự tích lũy Tài không phải là chạy theo hưởng thụ vật chất một cách mù quáng, mà là để hỗ trợ việc tu hành tốt hơn.
Đúng như Thái Thượng Cảm Ứng Thiênđã nói: “Họa phúc vô môn, duy nhân tự triệu; thiện ác chi báo, như ảnh tùy hình- phúc không cửa, chỉ do người tự chuốc lấy; báo ứng thiện ác, như bóng theo hình”.
Tư lương tu hành cần thông qua con đường chính đáng để có được và vận dụng hợp lý. Cơm của tổ sư gia không phải dễ ăn như vậy.
Lữ: bạn đồng hành.
Lữ chỉ những đạo hữu có cùng chí hướng trong quá trình tu hành, cũng có thể gọi là đạo lữ. Có người sẽ hỏi, rất nhiều cao nhân ẩn thế chẳng phải đều độc thân tu luyện bế quan trong hang núi bao nhiêu năm đó sao, tại sao còn phải tìm đạo hữu kết bạn tu hành? Lễ Ký viết: “Độc học nhi vô hữu, tất cô lậu quả văn dã- Học một mình mà không có bạn, tất sẽ cô lậu quả văn”. Tu hành cùng đạo lữ có thể tương trợ lẫn nhau tinh tiến về đạo pháp, ăn uống sinh hoạt thường ngày cũng có thể chăm sóc lẫn nhau. Còn một điểm nữa là khi tĩnh tọa nhập định sẽ tiến vào cảnh giới minh tưởng, bên ngoài không được có can nhiễu, dễ dẫn đến cái gọi là tẩu hỏa nhập ma, lúc này có đạo lữ bên cạnh có thể bảo hộ.
Lữ có lẽ là yếu tố khó khăn nhất trong “Pháp, Tài, Lữ, Địa”, bởi vì Lữ này cần phải thông hiểu đạo pháp, thậm chí đạo hạnh phải cao hơn ta. Ví như ta bế quan tu luyện, khi ta ở trong quan đến cảnh giới nào người đó nhìn ra được, lúc không nên gọi bạn thì không gọi, lúc không nên động vào bạn thì không động, loại đồng tham đạo hữu như vậy mới có thể làm đạo lữ.
Vậy nên Lữ ở đây không chỉ là những người bạn đồng hành trên con đường tu hành mà còn bao gồm thầy hiền, bạn đạo...
Thầy: Trên con đường tu đạo, sự chỉ điểm của minh sư là vô cùng quan trọng. Minh sư có thể truyền thụ phương pháp tu hành chính xác, giải đáp những nghi hoặc trong lúc tu hành, giúp người tu hành bớt đi đường vòng, tiến bộ nhanh hơn.
Bạn: Đạo hữu cùng đồng hành có thể khích lệ, nâng đỡ lẫn nhau, cùng nhau tiến bộ.
Con đường tu hành dài đằng đẵng và gian khổ, có thầy bạn đồng hành có thể học hỏi, giúp đỡ lẫn nhau, cùng vượt qua khó khăn, cuối cùng đạt tới cảnh giới cộng tề vân hà (cùng đứng trên mây hồng). Ở phần Lữ này tôi đã co một bài viết chi tiết cac bạn co thể đọc thêm để tham khảo.
Địa: chốn thê chân.
Địa chỉ nơi tu hành, là môi trường, là chốn dừng chân của chân tính.
Đạo giáo có thuyết “Động thiên phúc địa”, tu hành thường sẽ chọn nơi thanh tịnh tránh xa sự ồn ào của trần thế, như vậy có thể không bị nhiễu loạn bởi bên ngoài, tiềm tâm tu đạo.
Danh sơn động phủ: Đạo giáo cho rằng danh sơn đại xuyên, động thiên phúc địa là nơi thần tiên cư ngụ, linh khí sung túc, có lợi cho việc tu hành. Ví dụ như Võ Đang sơn là đạo tràng của Chân Vũ Đại Đế, Long Hổ sơn là tổ đình của Lão Tổ Thiên Sư, Thanh Thành sơn là một trong những nơi phát tích của Đạo giáo.
Cung quán miếu vũ: Cung quán miếu vũ là nơi diễn ra các hoạt động tôn giáo và tu hành của Đạo giáo, môi trường thanh u, có lợi cho việc tĩnh tâm tu luyện. Ví dụ như Bạch Vân quán ở Bắc Kinh, núi Chung Nam ở Thiểm Tây, cung quán ở núi Thanh Thành, Tứ Xuyên... đều là những thánh địa Đạo giáo nổi tiếng.
Vô số cao đạo thời xưa đều chọn tu hành nơi núi sâu. Chọn địa điểm thích hợp cho việc tu luyện, thường là gần núi rừng, xa thành thị, có suối nước chảy quanh năm, có cây cối xanh tươi bốn mùa. Phía Đông Nam thế đất khai triển, có thể đón được nhiều ánh nắng; phía Tây Bắc có núi non chắn giữ, có thể che chắn gió lạnh mùa Đông.
Ảnh hưởng của Địa đối với tu hành không thể xem thường. Một môi trường tu hành tốt có thể giúp người tu hành tĩnh tâm ngưng thần, giảm bớt can nhiễu ngoại cảnh, tiến vào trạng thái tu hành nhanh hơn.
Đúng như Đạo Đức Kinh đã nói: “Trí hư cực, thủ tĩnh đốc, vạn vật tịnh tác, ngô dĩ quan phục- Đạt đến hư cực, giữ sự tĩnh lặng kiên định, vạn vật cùng sinh trưởng, ta lấy đó để quan sát sự tuần hoàn”. Chọn một nơi tu hành thanh tĩnh giúp ích cho người tu hành thể ngộ đại đạo.
Pháp, Tài, Lữ, Địa là bốn yếu tố lớn của tu hành Đạo giáo, chúng tương hỗ, thúc đẩy lẫn nhau, cùng cấu thành một hệ thống tu hành hoàn chỉnh.
Người tu hành cần dựa vào tình hình thực tế của bản thân, nghiêm túc lựa chọn pháp môn, tích lũy tư lương, tìm kiếm thầy hiền bạn giỏi, lựa chọn môi trường tu hành phù hợp thì mới có thể không ngừng tiến bước trên con đường tu hành, cuối cùng đắc đạo thành chân.
Cảm nhận của bạn
TÂM ẤN 心印0 tâm ấn đã được lưu lại